شب ادراری در کودکان

شب ادراری معمولا از سن بالای ۶ سال اطلاق میشود چون تا ۶ سالگی خیلی انتظار نداریم که کودک بتواند شب برای ادرار کردن از خواب بیدار شود و به دستشویی برود . کنترل ادرار روز خیلی زودتر ‌از کنترل ادرار شب بدست می آید اما بعد از ۶ سال اگر بچه ای هنوز محل خوابش را خیس کند میگوییم که مبتلا به شب ادراری است.

 اکثر ‌این بچه ها تا سن بلوغ توانایی کنترل ادرار شبانه را بدست می آورند ولی ‌یکسری عوامل خطر و یک سری بیماری وجود دارند که باعث مزمن شدن و یا تشدید شب ادراری می شوند و دانستن آنها موجب میشود اگر این موارد در فرزندتان وجود دارد اقدامات لازم را برای درمان ایشان به عمل بیاوریم.

 

سابقه خانوادگی : بچه هایی که پدر ، مادر ، خواهر و یا برادرشان مبتلا به شب ادراری بوده اند به احتمال زیادتری هیچ مشکل خاصی ندارند و کم کم با رشد کودک این شب ادراری برطرف مي شود.

 عفونت ادراری: بچه هایی که عفونت ادراری دارند ممکن  است شبها  محل خواب خود را خیس کنند برای بررسي این علت باید یک نمونه ادرار صبحگاهی مورد آناليز قرار بگيرد. دقت کنيد اولین ادرار بعد از بیدار شدن کودک باید به آزمایشگاه فرستاده شود. اگر بچه قبل از مراجعه به آزمايشگاه، مثانه را تخليه کند و در آزمايشگاه ادرار نداشته باشد و با خوردن مایعات و آبمیوه  بخواهيد مثانه را پر کنید که ادرار کند آن نمونه ادرار فایده ای ندارد یعنی اگر عفونت ادراری وجود داشته باشد نشان داده  نمیشود. (به اصطلاح ادرار رقیق عفونت ادراری را نشان نمیدهد).

- مشکلات دستگاه ادراری از جمله انسداد حالب یا حالب نابجا که این موارد در مراحل بعدی در صورت صلاحديد  پزشک با انجام سونوگرافی مشخص میشود.

استرس: در خانواده هایی که پر استرس هستند و جو آرامی وجود ندارد مشکل شب ادراری بیشتر دیده میشود.

عادت هاي تغذیه اي : دیده شده در بچه هایی که شب ادراری دارند مصرف کافئين زیادتر است و همچنين در صورتی که کافئین را حذف کنند یا مصرف آن را به حداقل برسانند مشکل شب ‌ادراری تا حدودي بهبود می يابد.

توصيه ميشود صبح ها کودک مایعات فراوان بياشامد تا مثانه اش به اصطلاح جا باز کند و مثانه کوچک نباشد تا  شب ها به محض وجود ‌ادرار کم نيز مجبور به تخلیه شود البته از بعد از ظهر به این طرف مصرف مایعات را کم کنيد و براي کنترل ميل به نوشيدن در بعد از ظهر باید غذاهایی که بعد از ظهر و شب سرو میکنیم کم نمک باشد در غير اينصورت کودک ناخواسته تشنه میشود و قبل از خواب آب می نوشد  و شب نمیتواند کنترل ادرار داشته باشد.

مثانه هایپر اکتیو: یعنی مثانه به تجمع ادرار خیلی حساس است . این بچه ها در طول روز هم نشانه هایی دارند مثلا در طول روز به محض اینکه احساس نياز به دستشويي پيدا مي کنند به سرعت بايد خود را  به دستشویی برسانند و اگر کسي دستشویی باشد و بايد  پشت در معطل بمانند خود را خیس میکنند . همچنين معمولا نياز دارند که مکرر دستشویی بروند و حتي با وجود مقدار کم ادرار در مثانه احساس نیاز به تخليه پيدا مي کنند.

 یبوست: کودکی که شکمش منظم کار کند مثانه اش تحت فشار نخواهد بود ولی کودکي که یبوست دارد مثانه نمیتواند عملکرد طبیعی خود را داشته باشد پس به عنوان یک مادر باید از تخلیه دستگاه گوارش فرزندتان مطمأن باشيد .منظور از یبوست اینست که دفع مدفوع همراه با زور زدن باشد .

آپنه انسدادی خواب : کودکاني که لوزه سوم دارند شب ها دچار اشکال در تنفس می شوند بعضی ممکن است خر خر هم داشته باشند. مطالعات نشان داده بچه هایی که این حالت را دارند و در اثر این مشکل دچار بی اختیاری ادرار شده اند اگر تحت عمل جراحی لوزه قرار بگيرند مشکل شب ادراری شان نيز برطرف میشود. البته اينکه چقدر از مشکل شب ادراری به مشکل ‌لوزه و مشکل آپنه انسدادی خواب مربوط مي شود کاملا بستگي به نظر پزشک دارد.

دیابت:  همانطور که میدانید دیابت باعث پر نوشی و پر ادراری میشود (چه در طول روز و چه در طول شب ) ولی در بچه ها شب اگر خواب کودک سنگین باشد برای  تخليه ادرار بیدار نمیشود  و همین پر ادراری باعث خیس شدن تشکش خواهد شد.

بيش فعالی:  در بچه هایی که یک مشکل روان شناسی به نام نقص توجه و بیش فعالی دارند شب ادراری زیادتر است .

 

راهکارها:

شما مي توانيد اول از همه با آرام نگهداشتن محيط خانواده ، جو بدون استرسی را بر خانه حاکم کنيد،

ثانیا اگر بچه دچار شب ادراری شد به هیچ وجه او را توبیخ و سرزنشش نکنيد،

به او اطمينان بدهيد که از اين مشکل عبور خواهيد کرد و بگوييد : فرزندم تلاش میکنیم که این اتفاق تکرار نشود و تو مطمئن باش که اين حالت برطرف ميشود  و شب تشکت خیس نخواهد شد . اين تلاش ها شامل همان مواردي ست که ذکر شد، صبح ها مایعات فراوان بنوشد و سعی کند بخشي از ادارارش را نگه دارد ، به محض احساس نياز به تخليه بلافاصله به دستشويي نرود و کمي صبر کند این کار  باعث میشود مثانه اش کمی جا باز کند. بعد از ظهر و شب مایعات استفاده نکند، غذاهای کافئین دار به هیچ وجه استفاده نکند، رژیم غذایی اش طوری باشد که دچار یبوست نشود . ابتداي خواب  مثلا بعد از حدود دو ساعت کودک را بیدار کنید تا به دستشویی برود (حتي مي توانيد قانون بگذاريد که همه باید شبی یکبار براي دستشويي رفتن بیدار شوند تا کودک احساس نکند که مورد تنبیه قرار گرفته يا کار سختی است  که فقط از او خواسته شده). اگر بعد از گذشت سه ماه از انجام اين توصيه ها پاسخي نگرفتيد به داروخانه مراجعه نماييد و  تشکي  تهيه کنيد که در اين شرايط به شما کمک ميکند. با استفاده از اين تشک ها  از  ابتدای وقتي که کودک میخواهد خود را خیس کند سنسور به لرزه درمی آيد و یا با ايجاد صدا ، کودک يا کسي که کنار او خوابيده بیدار میشوند و ادامه ادرار در رختخواب تخليه نميشود (چون بیدار شده و ميتواند  خود را کنترل کند) به مرور مغزش عادت میکند که هنگامی که ادرار دارد هشیار و بیدار شود . اگر اين راهکار نيز بعد از گذشت سه ماه موفقيت آميز نبود نوبت درمان دارویی است که با نظر پزشک تجويز مي شود.

لازم به تاکيد است که سن زیر ۶ سال ابدا اهمیت ندارد مگر اینکه نشانه ای در طول روز ببینید که احساس کنید واقعا سیستم ادراری کودک مشکلی دارد (عفونت ، درد و....) در  غیر این صورت سن زیر ۶ سال نياز به بررسی هاي تشخيصي اعم از سونو یا آزمایش ادرار ندارد. امیدوارم اين مطلب براي شما مفید بوده باشد.

دکتر زینب برزگر

استفاده از این مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

دانلود فایل: شب ادراری-دکتر برزگري.mp3

 

 

 

۵
از ۵
۸ مشارکت کننده

نوشته های اخیر

دسته بندی ها